Đừng để lòng tốt của bạn trở thành cơ hội cho kẻ gian
Ngày nay, các đối tượng lừa đảo không chỉ gọi điện giả danh công an, ngân hàng hay nhân viên giao hàng. Chúng còn sử dụng những thủ đoạn tinh vi hơn, khai thác chính sự tử tế và lòng thương người của nạn nhân.
Một trong những thủ đoạn đang được nhiều người cảnh báo là giả vờ nhờ giúp sử dụng điện thoại.
Thủ đoạn diễn ra như thế nào?
Tại siêu thị, bến xe, ga tàu, bệnh viện, công viên hoặc nơi đông người, một người ăn mặc lịch sự, nói năng nhỏ nhẹ sẽ tiến đến nhờ giúp.
Họ có thể nói:
* “Bác không biết dùng điện thoại thông minh.”
* “Cháu giúp bác xem tiền lương hưu đã chuyển chưa.”
* “Bác mở nhầm ứng dụng rồi.”
* “Giúp bác gọi điện cho người nhà.”
* “Bác không nhìn rõ chữ.”
Ban đầu mọi việc đều rất bình thường khiến bạn mất cảnh giác.
Sau đó họ sẽ đưa điện thoại cho bạn.
Đây mới là lúc nguy hiểm.
Họ có thể đang muốn bạn làm gì?
Không phải lúc nào mục đích cũng giống nhau.
Kẻ gian có thể đang muốn:
1. Quay lén khuôn mặt của bạn
Camera trước đã được mở sẵn.
Bạn vô tình nhìn vào màn hình.
Hình ảnh khuôn mặt ở nhiều góc độ sẽ được ghi lại.
Đây có thể trở thành dữ liệu để phục vụ các hành vi giả mạo bằng AI.
Một vài giây nhìn vào camera không đủ để vượt qua mọi hệ thống bảo mật, nhưng vẫn có thể giúp kẻ gian thu thập hình ảnh phục vụ cho các hình thức lừa đảo khác.
2. Thu giọng nói
Chúng cố tình hỏi bạn đọc:
* số tài khoản
* mã số
* số điện thoại
* ngày tháng năm sinh
* hoặc nhiều câu liên tục.
Giọng nói có thể bị ghi âm.
Hiện nay AI có thể tạo giọng nói giả rất giống người thật nếu có đủ dữ liệu.
Giọng nói giả thường được dùng để:
* gọi điện cho người thân của bạn xin tiền;
* giả danh bạn trong các cuộc gọi;
* tạo các đoạn ghi âm phục vụ hành vi lừa đảo.
3. Thu dấu vân tay
Một số đối tượng cố tình yêu cầu bạn:
* bấm nút xác nhận;
* mở khóa điện thoại;
* chạm vào màn hình nhiều lần.
Trong điều kiện thông thường, chỉ chạm vào màn hình không làm lộ dấu vân tay để mở khóa tài khoản của bạn. Tuy nhiên, việc để lại dấu vết sinh trắc học trên thiết bị của người khác vẫn không nên thực hiện.
4. Dụ bạn xác nhận giao dịch
Đây là thủ đoạn phổ biến hơn.
Khi bạn nghĩ mình đang giúp thao tác,
thực chất bạn đang:
* xác nhận chuyển tiền;
* chấp nhận điều khoản;
* xác thực ví điện tử;
* xác nhận đăng nhập.
Nếu không quan sát kỹ, bạn có thể vô tình giúp kẻ gian hoàn tất giao dịch.
5. Quay lén thông tin cá nhân
Trong lúc nói chuyện, đồng phạm có thể đứng gần để ghi hình:
* khuôn mặt;
* CCCD;
* biển số xe;
* thẻ ngân hàng;
* mã QR;
* số điện thoại.
Sau đó các dữ liệu này được tổng hợp để phục vụ các vụ lừa đảo khác.
6. Đánh cắp mã OTP
Đối tượng giả vờ:
“Tôi không nhìn rõ, cháu đọc giúp bác mã này.”
Thực tế đó có thể là:
* mã OTP ngân hàng;
* mã xác thực ví điện tử;
* mã đổi mật khẩu.
Nếu bạn đọc lớn thành tiếng, đồng phạm có thể ghi lại.
7. Lợi dụng AI tạo danh tính giả
Hiện nay AI có thể:
* ghép khuôn mặt;
* tạo giọng nói;
* tạo video giả (deepfake).
Tuy nhiên, để giả mạo thành công trong các giao dịch tài chính, kẻ gian thường phải kết hợp thêm nhiều thông tin như giấy tờ tùy thân, tài khoản, số điện thoại, email hoặc các dữ liệu cá nhân khác. Vì vậy, không nên cho rằng chỉ một đoạn video ngắn là đủ để chúng chiếm đoạt tài sản.
Một số thủ đoạn tương tự
Mượn điện thoại gọi nhờ
Họ nói điện thoại hết pin.
Khi cầm điện thoại của bạn, họ có thể:
* chuyển tiền;
* gửi mã OTP;
* cài ứng dụng;
* lấy thông tin.
Mượn điện thoại quét mã QR
Họ bảo:
“Bác không biết quét.”
Thực chất mã QR có thể dẫn đến:
* website giả;
* ứng dụng độc hại;
* trang thanh toán.
Nhờ chụp ảnh
Điện thoại đã mở sẵn ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử.
Chỉ cần bấm vài lần là giao dịch được xác nhận.
Cho mượn điện thoại để gọi
Trong lúc gọi,
đồng phạm sẽ:
* xem ảnh;
* đọc tin nhắn;
* chụp thông tin.
Nhờ phát Wi-Fi
Có thể nhằm lấy thông tin thiết bị hoặc dụ bạn cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Đưa điện thoại nhờ cài ứng dụng
Ứng dụng đó có thể:
* chứa mã độc;
* chiếm quyền điều khiển;
* đánh cắp dữ liệu.
Giả nhân viên ngân hàng
Họ nói:
“Cần xác minh khuôn mặt.”
Hoặc:
“Nhìn vào camera để kích hoạt tài khoản.”
Sau đó họ ghi hình bạn và tiếp tục khai thác thêm thông tin cá nhân.
Làm gì để tự bảo vệ mình?
1. Không thao tác trên điện thoại của người lạ, dù họ có vẻ đáng tin cậy.
2. Không đọc mã OTP, mật khẩu, số PIN hay mã xác thực cho bất kỳ ai.
3. Không nhìn vào camera hoặc làm theo hướng dẫn của người lạ nếu không rõ mục đích.
4. Không cài đặt ứng dụng theo yêu cầu của người lạ.
5. Nếu thật sự muốn giúp, hãy hướng dẫn bằng lời hoặc chỉ họ đến quầy thông tin, bảo vệ, nhân viên ngân hàng hoặc cơ quan chức năng.
6. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, hãy rời đi và báo cho lực lượng bảo vệ hoặc công an gần nhất.
Điều quan trọng cần nhớ
Lòng tốt luôn đáng quý, nhưng trong thời đại số, lòng tốt cũng cần đi kèm với sự cảnh giác. Hầu hết các vụ lừa đảo công nghệ không thể thành công chỉ nhờ một lần nhìn vào camera hay một lần chạm vào điện thoại, mà thường là kết quả của việc thu thập nhiều loại dữ liệu và đánh lừa nạn nhân thực hiện các bước xác thực. Vì vậy, hãy bình tĩnh, kiểm tra kỹ trước khi giúp người lạ và chia sẻ những cảnh báo đã được kiểm chứng để mọi người cùng nâng cao cảnh giác
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét