HÃY LÀM CHỦ MỘT CON CHÓ

 

HÃY LÀM CHỦ MỘT CON CHÓ -XỨNG VỚI CHỨC DANH ĐẦU ĐÀN CỦA NÓ - RỒI HÃY NUÔI CHÓ

Dưới đây là các luật và nguyên tắc mà người chủ nuôi nên tuân theo để chắc chắn con chó của mình biết vị trí của nó trong một "bầy" người. Nếu con chó của bạn bảo vệ thức ăn của nó hay gầm gừ thậm chí sủa vào mặt người nuôi hoặc người thân trong gia đình thì đây là lúc phải áp dụng nghiêm khác những luật này. Những con chó cần biết một vị trí rõ ràng trong đàn, một con chó không biết rõ ràng vị trí của nó trong đàn thì rõ ràng, đây là một con chó bất hạnh! Thỉnh thoảng một con chó sẽ không thể hiện những hành vi hung dữ, tuy nhiên con chó sẽ bất thình lình cho ta thấy những sự độc lập của mình như một mối lo ngại như những hành vi quậy phá khi chủ rời khỏi nhà. Một con chó cướp thức ăn trên tay người không xem người ra cái đinh gì và dĩ nhiên con chó đó không xem người chủ là một con đầu đàn. Con chó sẽ tự hỏi về vị trí của nó trong đàn (ở đây bao gồm gia đình ta + con chó), điều này thỉnh thoảng dẫn đến việc con chó của bạn sẽ thể hiện những hành vi quậy phá vì nó đang bối rối và thể hiện mối lo ngại cho vị trí trong gia đình. Một con chó biết rõ về vị trí của mình trong "bầy" người là một con chó hạnh phúc. Những con chó không phải là những con chó bối rồi và có thể thể hiện những hành vi không mong muốn bởi vì những thứ này:

          1. Việc số 1 trong cách chúng ta giao tiếp với con chó trong vai trò là người trưởng bầy của bạn là dắt con chó đó đi dạo. Không phải là kiểu ta cho nó lên xe đi chơi hoặc thả nó ra vườn chơi mà phải là đi theo một bầy, đây là lúc con chó sẽ đi sát chân với người hoặc đằng sau người chủ và dĩ nhiên là chủ phải dẫn dây và là người dẫn đường. Điều này là quan trọng với mọi con chó, vì trong tâm trí của bọn nó, đầu đàn lúc nào cũng phải dẫn đường và chỉ ra một nơi mà cả bầy phải đến. Một con chó không được cho phép ngửi hoặc "tiêu diệt" ở bất cứ nơi nào, bạn phải là người cho phép nó làm việc đó. 1 cú đánh dấu ở 1 cây là quá đủ cho 1 con chó đực. Con chó phải lúc nào cũng tập trung khi đi bộ chung với người, đi theo hướng của chúng ta chỉ, không phải lo lắng về việc chọn đường đi. Việc đi dạo này nên được áp dũng mỗi ngày, vừa là cách giải tỏa năng lượng thừa cho chó, vừa là cách thỏa mãn bản năng của con chó về việc di chuyển như những nhu cầu khác của nó. Những con chó tích trữ năng lưỡng bên trong và không được "di dân" theo bản năng của mình sẽ phát triển những tật rất xấu mà hầu hết những người nuôi cho rằng đó là những đặc điểm về giống. Nên biết trong tự nhiên con chó không thiết lập một nơi sinh sống nhất định mà nó sẽ di chuyển theo nguồn thức ăn. Việc này sẽ làm con chó hạn chế bản năng lãnh thổ của mình.

          2. Tất cả mọi người phải ăn trước bọn chó, Đầu đàn luôn được ăn trước. Khi bạn cho chó ăn, hãy ăn trước 1 cái gì đó trước mặt nó., và đặt thức ăn bạn vừa ăn đến trước mặt con chó và làm cho nó nghĩ mình vừa ăn thức ăn trong chén của nó (đầu đàn luôn được ăn trước)

          3. Không có bất kỳ hành vi cho chó ăn trên bàn dưới bàn kế bên bàn trong suốt bữa ăn của người.

          4. Cho ăn phải có giờ định sẵn. (không xài máy cho ăn tự động vì con chó có thể chọn nó ăn giờ nào => Nó đếch cần bạn => nó là trùm trong chuồng)

          5. Người nuôi không được để con chó đi qua cửa hoặc đi lên xuống cầu thang trước. Lúc nào leader cũng phải đi trước và con chó theo sau. Nếu con chó không chờ mà vào trước, lúc này phải dạy ngay lệnh "yên" và "lại đây" để nắn lại hành vi này. (lúc này là lúc ta sẽ dạy tất cả các lệnh cơ bản như sit, stay, come, out, heel, lay, không có những lệnh này thì xem như công cuộc thuần hóa con chó vứt!)

          6. Khi rời khỏi nhà hay khỏi phòng, cho dù chỉ là một phút, đừng quan tâm đến con chó trong vài phút trước khi quay trở lại.

          7. Một lệnh Obidience cơ bản như ngồi nên được đưa ra trước khi con chó có những trạng thái phấn khích (như đang chơi, được vuốt ve, cho ăn, cho đi bộ..vv..). Trẻ con trong nhà cần ra lệnh cho con chó ít nhất 1 ngày 1 lần và phải thưởng cho con chó những gì nó thích khi nó nghe lệnh. Lệnh ngồi là đơn giản nhất. Không được thưởng bất kỳ thứ gì khi con chó không làm theo lệnh. Bạn phải cho con chó hiểu rằng : không có cho mày ăn free. Bữa ăn, nước, đồ chơi, và ngay cả tình thương cũng như vuốt ve nó đều phải trả một cái giá của nó là nó phải nghe lời bạn và làm một việc gì đó kể cả cái việc rất đơn giản là ngồi xuống, lại đây hoặc ngồi chờ được ăn, được thưởng ngay trước mặt nó. Phải chắc rằng, con chó ăn trên tay bạn nhẹ nhàng. Không được tha thứ cho một con chó tục ăn, cạp lấy cạp để cho dù thức ăn ở trên tay.

          8. Bạn không nên nằm trên sàn nhà mà xem ti vi khi con chó đang lăng xăng quanh bạn và không ai được lăn ra sàn khi đang chơi với nó. Con người không bao giờ được nằm bằng hoặc thấp hơn con chó.

          9. Khi có khách đến nhà, bạn là người ra chào khách trước và con chó phải là con cuối cùng được người khách chú ý đến. (Đầu đàn sẽ tiếp đón người lạ mặt, và cho cả đàn biết khi nào an toàn để cả đàn có thể tiếp xúc với người lại - trong đầu con chó nó biết có thế đúng là ngu như chó Smile)

          10. Khi con chó nằm ngang đường đi của mình, đừng có né qua một bên. Quát nó tránh ra hoặc bước thẳng qua người nó mà đi.

          11. Trong quá trình thể hiện mình là bầy trưởng của bầy, không được ôm nó. Một con chó đang sung và muốn thể hiện rằng nó có thể là trưởng bầy thì đây sẽ là cơ hội để nó thể hiện sức mạnh . (dễ có máu đổ à)

          12. Khi mình nhìn con chó và giao tiếp bằng mắt như lườm, nhìn nó. Nó phải đảo mắt đi chỗ khác trước. Nhưng nếu con chó chưa nhìn đi chỗ khác mà mình nhìn trước nó thì đây là điều rất là tệ. Ta đã khích lệ con chó rằng : "mắt mày ghê quá, mày quyền lực quá, tao không dám nhìn mày". Không để trẻ con nhìn chằm chằm vào mắt chó trong nhà, vì nếu bọn trẻ nhìn hướng khác trước hoặc chớp mắt trước bọn chó sẽ tự hiểu => Tao là trùm, tao ngon hơn mày!

          13. Con chó không được cho ngủ cùng giường với con người. Bầy trưởng được ngủ chỗ thoải mái nhất. Con chó phải ngủ ở chỗ có vị trí thấp hơn như sàn nhà, gầm giường, hoặc chỗ mình cho nó ngủ (trong chuồng của nó). Nếu có cho nó ngủ chung giường, trường hợp này phải cho nó ngủ ngay dưới chân mình và nó không được phép có hành động đẩy, lấn hoặc giành gối với chủ.

          14. Con chó không được cho phép cắn hoặc ngậm tay bất cứ ai, ngay cả trong khi đang chơi.

          15. Bất cứ sự quan tâm nào dành cho chó nên được thể hiện khi người chủ quyết định sẽ làm việc này. Không đước thỏa mãn nó khi nó nhìn bạn gào, cào cấu, ngoắc ngoắc hoặc làm bất kỳ hành động nào làm bạn chú ý, điều này chỉ làm cho nó nghĩ tao là chúa tể, tao là chúa tể. Cần thiết phải trừng phạt những hành vi này, nhất là chó con. Những con chó con luôn thể hiện nó muốn cái gì, điều này phải tránh vì ta đang khuyến khích con chó trở nên tự chủ hơn và nguy hiểm hơn!

          16. Trò chơi hoặc chơi với đồ chơi đều phải bắt đầu và kết thúc bởi con người.

          17. Những con chó thích thể hiện và thích gầm gừ không được phép nằm trên Sofa nhà bạn. Chỗ trên sofa là chỗ của bầy trưởng, chó phải nằm dưới sàn. Muốn cho nó lên, bạn phải là người cho nó lên, và dĩ nhiên nó muốn xuống thì bạn vẫn là người cho phép nó đi xuống.

          18. Không chơi kéo có cũng như giành giật đồ với nó nếu không chắc sẽ thắng 100%. Lúc này bạn đang mất điểm với nó và đang cho nó thấy nó khỏe hơn bạn -> nó là bầy trưởng.

          19. Con chó phải đc dạy lệnh nhả hoặc thả ra. Tất cả vật nào trong miệng chó đều phải được lấy ra một cách dễ dàng bởi tất cả mọi người trong nhà.

          20. Con chó không có cái gì thuộc về nó, tất cả là của người. Bọn nó chỉ mượn xài. Mình có thể lấy tất cả những vật dụng của nó và nó phải không có phản ứng nào. Kể cả nó đang ngậm cục xương thì mình bảo nhả nó vẫn phải trả.

          21. Khi đi dạo, con chó không được kéo dây đi theo ý nó. Khi nó làm thế nó đang dẫn đường và chắc chắn bầy trưởng phải là người dẫn đường. (trong tự nhiên, đầu đàn luôn dẫn đường và dẫn đầu những cuộc đi săn, khác với trí tưởng tượng của ta là bầy trưởng chỉ việc ra lệnh, con chạy đến con mồi đầu tiên sẽ là con đầu đàn)

          22. Khi cho ăn, đặt cái bát xuống, con chó phải chờ khi nào có hiệu lệnh cho ăn mới được ăn. Nếu nó chạy đến ăn, phải ngăn nó lại. Có điều đừng nói nhiều, con chó là con giao tiếp câm tức là nó không có sủa vào mặt nhau để giao tiếp, mà nó cảm nhận cái năng lượng bên trong của đối tượng, nó cũng sẽ cảm thấy năng lượng cảu bạn. Chó có thể đọc được cảm xúc của con người cho nên đứng thẳng và nghĩ mạnh và phải tự tin. Không được lo lắng, con chó sẽ thấy được và đánh giá là bạn "bất lực". Đây là lúc mà con chó nổi dậy để chiếm quyền điều khiển cả bầy (Không vì nó thích quyền lực mà nó muốn con đầu đàn trong bầy phải là con mạnh mẹ nhất). Ra lệnh cho con chó trước khi cho ăn (lệnh ngồi). Nếu nó tuân lệnh ngồi, nó sẽ không ăn. Làm lại trong khoảng 20p hoặc hơn. Lặp lại cho đến khi con chó nghe lời. Khi con chó bình tĩnh lại và đợi để được ăn (tai cụp, hạ đầu, nằm xuống cũng tốt nếu nó vẫn cụp tai và không có dấu hiệu nào cho thấy nó sẽ gầm gừ) nhẹ nhàng mời nó ăn (ăn đi, ăn thôi, ăn nào). Những người trong gia đình cũng nên tập cho chó ăn kiểu này!

          23. Chó nhỏ hoặc chó con muốn được bế lên hay bỏ xuống không nên có được cái nó muốn hoặc cho đến khi nó có một hành vi yên lặng có thể chấp nhận đc. Nó sẽ không đc đặt xuống cho đến khi nằm im trong tay bạn.

          24. Không được để trẻ con chơi một mình với chó hoặc khi không có ai có quyền bầy trưởng.

          25. Củng cố địa vị bầy trưởng mỗi ngày bằng cách bắt con chó ngồi hoặc nằm từ 10 - 30p. Nếu nó cố gắng đứng dậy, tìm mọi cách sửa sai cho nó.

          26. Cuối cùng nhưng cũng rất quan trọng, khi ở bên cạnh con chó của mình, là người bầy trưởng, bạn phải tránh những cảm xúc như sợ hại, lo âu, khắc nghiệt hoặc, căng thẳng. Con chó sẽ cảm nhận những cảm xúc này, và có thể xem là bạn yếu đuối. Việc này sẽ làm vấn đề trầm trọng hon như con chó sẽ cảm thấy nó mạnh mẽ hơn bạn và có thể lên nắm quyền. Nói chung là phải mạnh mẽ, điềm tĩnh, quyết đoán và nhất quán. Nên nhớ, không có cách nào che giấu cảm xúc với lũ chó. Bọn nó có thể đọc được ý nghĩ thông qua việc đọc cảm xúc của bạn. Đây là ngôn ngữ của đông đảo loài vật trên toàn thế giới. Nói ít, dùng cử chỉ nhiều. Hình ảnh của mình trong tâm trí của bạn phải to, phải mạnh và phải rõ ràng. Hạ vai xuống và đứng thẳng, con chó của bạn sẽ cảm nhận thấy điều này. Đây là điều quan trọng số 1 khi giap tiếp với con chó. Con chó của bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc và an toàn nếu nó biết nó có 1 bầy trưởng vĩ đại để chăm sóc cho nó. Bằng cách tập hợp những hành vi của nó trong những ngày bình thường, con chó sẽ nhận thức được bạn, con người, là số một và nó phải xếp sau bạn. Bài tập nghe lời và phân cấp độ rất tuyệt vời và giúp ích tuy nhiên huấn luyện bài Obidience 1 mình không giải quyết những vấn đề về hành vi trong bầy. Dịch và có edit một tí nhưng chung quy đây là những cái chung nhất để những người đã đang và sẽ nuôi chó giao tiếp với chú chó của mình. Một con chó hạnh phúc là một con chó sống trong một bầy có trật tự kỷ cương, được ra lệnh và được phục tùng chủ một cách vô điều kiện. Hãy là một người chủ mạnh mẽ để chú chó của mình lúc nào cũng sôi nổi, hoạt bát và không bị gọi là "Chó mất dạy"!

                                          Cóp nhặt và sưu tầm

Dạy chó dối trá người không bằng chó

Năm ấy tôi quen một huấn luyện viên dạy chó nghiệp vụ trong quân đội. Tôi hỏi anh: “Loại chó thông minh nhất có thể đạt được tới trình độ như thế nào?”. Anh trả lời: “Trừ chuyện không biết nói ra, chúng không khác gì người”. Câu trả lời của anh khiến tôi sửng sốt. Tôi hỏi tiếp: “Phải chăng câu này của anh có lẫn lộn nhiều màu sắc tình cảm?” “Không đâu!” – Anh nói. Rồi anh kể cho tôi nghe dăm ba câu chuyện về loài chó, đều là những chuyện chính anh từng trải qua.

Có mấy chuyện tôi đã quên mất rồi, duy chỉ có một chuyện sau đây thì cho đến nay tôi vẫn còn nhớ như in. Trong doanh trại của anh có một con chó cực kỳ thông minh tên là Đen. Để trắc nghiệm năng lực phản ứng của nó, một hôm mấy huấn luyện viên dạy chó nghĩ ra một biện pháp đặc biệt. Họ chọn hơn chục người xếp thành một hàng, sau đó cử một người trong số đó vào trong doanh trại “lấy cắp” một vật đem giấu đi, rồi lại trở về đứng trong hàng. Khi mọi việc đã xong xuôi, huấn luyện viên dạy chó dắt con Đen đến, bảo nó đi tìm vật bị mất. Con Đen chạy đi, chỉ một loáng sau đã thấy nó ngoạm vật kia mang đến. Huấn luyện viên dạy chó cả mừng vỗ vỗ lên đầu nó tỏ ý khen ngợi. Rồi anh chỉ tay vào hàng người kia, bảo con Đen đi tìm kẻ đã lấy cắp vật ấy. Nó chạy đến dí mũi hít hít ngửi ngửi hết người này đến người khác, chẳng mấy chốc đã cắn quần một anh lôi ra ngoài hàng, đúng là anh “kẻ cắp” kia.

Phải nói rằng như vậy con Đen đã hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ được giao, thế nhưng huấn luyện viên dạy chó lại cứ một mực lắc đầu bảo nó: “Không, không phải người ấy! Tìm lại đi!” Con Đen tỏ ý hết sức ngạc nhiên, mắt nó ánh lên nỗi nghi hoặc, thắc mắc, vì nó tin chắc rằng mình không hề tìm nhầm người; nhưng mặt khác nó lại tuyệt đối tin tưởng vào huấn luyện viên của mình. “Đây, đây là chuyện thế nào nhỉ?” – nó nghĩ. “Không phải người ấy! Đi tìm lại đi!” Huấn luyện viên cứ khăng khăng bảo. Con Đen tin vào huấn luyện viên, nó quay lại tìm… Nhưng sau nhiều lần thận trọng ngửi đi ngửi lại, cuối cùng nó vẫn cứ cắn quần anh chàng kia lôi ra. “Không! Không đúng!” Huấn luyện viên lại lắc đầu. Tìm lại đi! Con Đen mỗi lúc một thêm nghi hoặc, đành chạy lại chỗ hàng người kia. Lần này nó đánh hơi ngửi rất lâu, rất lâu để xác định ai là kẻ cắp. Sau cùng, nó đứng lại bên cạnh anh “kẻ cắp” kia rồi quay đầu nhìn huấn luyện viên, tỏ ý – tôi cảm thấy chính là người này đây… “Không! Tuyệt đối không phải người ấy!” Huấn luyện viên lại quát to, nét mặt trở nên nghiêm nghị.

Lòng tự tin của con Đen bị đập tan tành. Dĩ nhiên nó tin vào huấn luyện viên hơn là tin vào bản thân nó. Rốt cuộc nó bỏ tên kẻ cắp kia và đi tìm người khác. Nhưng người khác… đều không đúng mà? “Nó ở trong hàng người ấy đấy! Mau tìm ra ngay!” – Huấn luyện viên quát lên. Con Đen vô cùng thất vọng chán nản. Nó dừng lại bên chân mỗi người một lúc, nhìn nhìn ngó ngó xem người đó có giống tên kẻ cắp hay không, rồi quay đầu nhìn ánh mắt của huấn luyện viên, hy vọng có thể tìm thấy chút ít tín hiệu hoặc biểu thị gì đấy… Cuối cùng, khi nó nắm bắt được một chút xíu biến đổi trong ánh mắt của huấn luyện viên, nó cắn quần người đứng bên cạnh và kéo ra.

Tất nhiên, lần này thì nó đã nhầm. Nhưng huấn luyện viên của nó cùng mấy người kia thì lại cười ha hả. Tiếng cười khiến con Đen trở nên lú lẫn. Sau cùng huấn luyện viên gọi “kẻ cắp” bước ra ngoài hàng, rồi bảo con Đen: “Lần đầu mày tìm đúng rồi, nhưng mày sai ở chỗ không kiên trì mình đúng…” Một điều khiến huấn luyện viên và tất cả mọi người có mặt lúc ấy không thể hiểu được và vô cùng kinh ngạc, vô cùng ân hận, là ngay trong khoảnh khắc ấy họ đã nhìn thấy: Khi con Đen hiểu ra chuyện vừa rồi là một vụ lừa dối, nó “ngoào” lên một tiếng vô cùng đau khổ, mắt ứa ra những giọt nước mắt nóng hổi.

Sau đấy nó ủ rũ gục đầu nặng nề, thui thủi từng bước bỏ đi… - Đen! Đen! Mày đi đâu thế hả? Huấn luyện viên sợ hãi đuổi theo hỏi tới tấp. Con Đen chẳng hề đoái hoài tới người rèn dạy nó, cứ cắm cúi đi ra khỏi doanh trại. - Đen! Đen! Tao xin lỗi mày! Huấn luyện viên òa lên khóc. Nhưng con Đen chẳng hề xúc động, nó không thèm ngoái lại nhìn chủ mình. - Đen! Đừng giận! Tao chỉ đùa mày một tí thôi mà! Huấn luyện viên chạy đến ôm chặt lấy con chó, nước mắt nóng hổi từ mặt anh lã chã rơi xuống con Đen. Con chó giãy giụa tuột ra khỏi vòng tay của huấn luyện viên, rồi nó thủng thẳng, lừ đừ từng bước đi lên quả đồi ở bên ngoài doanh trại, tìm một chỗ khuất gió xoài bốn chân nằm xuống đất… Mấy ngày sau đấy con Đen không ăn không uống, ủ rũ chán chường. Mặc cho huấn luyện viên dỗ dành, nựng nịu thế nào đi nữa, nó cũng nhất định không chịu tha lỗi cho anh. Lúc bấy giờ mọi người mới hiểu ra: Dù chỉ là con chó thôi, nó cũng cần sự tự trọng của mình ! Thất vọng vì lòng trung thành lại bị đem ra đùa giỡn.

Sưu tầm