Tại sao lại đưa ra dự đoán: Chưa đầy 5 năm nữa, thứ “đắt nhất” sẽ không phải là nhà, ô tô mà là 4 thứ không dễ thấy này?
Trong vòng 5 năm, những thứ đắt nhất có thể không còn là nhà và ô tô nữa mà là những thứ tưởng chừng như không dễ thấy nhưng lại có liên quan chặt chẽ đến chất lượng cuộc sống của người dân. Sở dĩ những thứ này “không dễ thấy” là vì giá trị của chúng hiện nay có thể chưa được hầu hết mọi người nhận thức đầy đủ.
Vậy 4 điều khó thấy này là gì? Tại sao nó đắt hơn một ngôi nhà hoặc một chiếc xe hơi?
1. Không khí sạch
Sở dĩ không khí sạch có thể trở thành nguồn tài nguyên quý giá trong tương lai chủ yếu là do mức độ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Không khí rất quan trọng đối với con người, mọi người đều biết điều này.Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm không khí ngày nay rất nghiêm trọng và nhiều người chưa nhận thức được vấn đề này.Bạn phải biết rằng khi không khí ô nhiễm được hít vào cơ thể con người có thể gây ra nhiều bệnh tật, thậm chí tử vong. Do sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp hóa, vấn đề ô nhiễm không khí ngày càng trở nên nổi bật. Đặc biệt ở một số khu công nghiệp nặng, mức độ ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, đe dọa sức khỏe con người. Mỗi chúng ta có trách nhiệm và nghĩa vụ tham gia cải thiện chất lượng không khí.Vì vậy, trong cuộc sống hàng ngày, hãy chọn phương tiện giao thông công cộng hoặc đi xe đạp, hạn chế sử dụng ô tô cá nhân nhiều nhất có thể để giảm lượng khí thải. Ngoài ra, chúng ta cũng cần chú ý đến các vấn đề bảo vệ môi trường như phân loại rác, cấm bắn pháo hoa,… sẽ giúp cải thiện không khí.
2. Thực phẩm lành mạnh
Thực phẩm cũng đã thay đổi cùng với sự phát triển kinh tế và xã hội, và những thay đổi này cũng có tác động lớn đến tình trạng sức khỏe của con người. Trong môi trường sống nhịp độ nhanh của xã hội hiện đại, người ta lựa chọn đồ ăn mang đi hoặc một số đồ ăn nhanh để tiết kiệm thời gian, tuy tiện lợi nhưng chúng cũng gây ra hàng loạt vấn đề về sức khỏe và an toàn thực phẩm.Rất khó để kiểm soát độ tươi và chất lượng của nguyên liệu trong đồ ăn mang đi và đồ ăn nhanh. Nhiều loại thực phẩm chứa nhiều chất bảo quản, tiêu thụ lâu dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người.Vì vậy, nếu vấn đề an toàn thực phẩm hiện nay không được giải quyết hiệu quả thì thực phẩm tốt cho sức khỏe sẽ ngày càng trở nên quý giá.
3. Nước tinh khiết
Nước là nguồn sống, có vai trò thiết yếu đối với con người và mọi sinh vật. Tuy nhiên, với sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp hóa và đô thị hóa, tài nguyên nước đang phải đối mặt với những mối đe dọa ô nhiễm chưa từng có. Hàng loạt vấn đề như ô nhiễm nước máy, ô nhiễm nước thải công nghiệp hay việc chính phủ Nhật Bản xả nước thải hạt nhân gần đây đều cho thấy tài nguyên nước hiện đang phải đối mặt với những thách thức rất nghiêm trọng. Những ô nhiễm này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn gây thiệt hại cho hệ sinh thái. Nếu ô nhiễm môi trường không được kiểm soát hiệu quả, ô nhiễm nguồn nước sẽ trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, nếu vấn đề ô nhiễm nguồn nước hiện nay không được giải quyết hiệu quả thì nước tinh khiết sẽ ngày càng trở nên quý giá.
4. Công việc ổn định
Trong môi trường xã hội phát triển nhanh chóng hiện nay, một công việc ổn định đã trở thành mục tiêu quan trọng được nhiều người theo đuổi. Một công việc ổn định có nghĩa là thu nhập rất ổn định, thu nhập ổn định có thể cung cấp đủ học phí và chi phí hàng ngày cho gia đình, có thể thúc đẩy mối quan hệ với đồng nghiệp và có thể tận hưởng một cuộc sống chất lượng cao…Với một công việc ổn định làm nền tảng, công việc có thể mang lại sự hỗ trợ vững chắc, cho dù đó là phát triển nghề nghiệp, nâng cao trình độ học vấn hay các khía cạnh khác.Vì vậy, việc có một công việc ổn định cũng rất quan trọng.Tóm lại, trong 5 năm tới và hơn thế nữa, sự phát triển xã hội và giá trị con người sẽ thay đổi. Nhà và ô tô không còn là thước đo duy nhất về chất lượng cuộc sống. Thay vào đó, mọi người sẽ chú trọng nhiều hơn đến không khí trong lành, thực phẩm lành mạnh, nước tinh khiết và công việc ổn định làm nền tảng cho cuộc sống.
II/ Phân tích sâu hơn, dự đoán này dựa trên 5 nguyên nhân lớn:
1. Quy luật khan hiếm: thứ càng thiếu càng đắt
Trong kinh tế học, giá trị không nằm ở “to hay nhỏ”, mà nằm ở:
* mức độ khan hiếm
* nhu cầu sống còn
* khả năng thay thế
Nhà và ô tô tuy đắt nhưng:
* có thể xây thêm
* sản xuất thêm
* vay tiền để mua
* thay thế bằng thuê, đi chung, phương tiện công cộng
Nhưng:
* không khí sạch
* nước sạch
* thực phẩm an toàn
lại là tài nguyên:
* khó tái tạo nhanh
* càng ô nhiễm càng hiếm
* không có thứ thay thế hoàn toàn
Một người có thể:
* không có ô tô vẫn sống được
* không có nhà lớn vẫn sống được
Nhưng:
* không có nước sạch vài ngày là khủng hoảng
* hít không khí độc lâu dài là bệnh tật
Vì vậy bài viết dự đoán giá trị xã hội sẽ chuyển từ “tài sản tiêu dùng” sang “tài nguyên sinh tồn”.
2. Giai đoạn phát triển của xã hội đã thay đổi
Các nước đang phát triển thường trải qua 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1: Ăn no
Người dân cần:
* lương thực
* việc làm
* nơi ở
Giai đoạn 2: Làm giàu
Người dân chạy theo:
* nhà đất
* ô tô
* địa vị
* tiêu dùng
Giai đoạn 3: Sống khỏe và an toàn
Khi đã có vật chất cơ bản, người ta lại quay về:
* sức khỏe
* môi trường
* tinh thần
* thời gian sống
Đây là điều đã xảy ra ở:
* Nhật Bản
* Hàn Quốc
* Singapore
* châu Âu
Người giàu ở các nước này thường ưu tiên:
* thực phẩm hữu cơ
* nơi sống ít ô nhiễm
* không gian xanh
* bảo hiểm sức khỏe
* công việc cân bằng cuộc sống
hơn là khoe xe sang.
Bài viết dự đoán Việt Nam và nhiều nước khác cũng sẽ đi theo quy luật đó.
3. Công nghiệp hóa tạo ra “tăng trưởng đổi lấy môi trường”
Đây là nguyên nhân trực tiếp nhất.
Khi kinh tế phát triển nhanh:
* nhà máy tăng
* xe cộ tăng
* hóa chất tăng
* đô thị hóa dày đặc
thì:
* không khí xấu đi
* nước ô nhiễm hơn
* thực phẩm công nghiệp hóa mạnh hơn
Trong nhiều năm, xã hội ưu tiên:
tăng trưởng GDP trước,
xử lý môi trường sau.
Hệ quả là:
* ung thư tăng
* bệnh hô hấp tăng
* stress tăng
* bệnh chuyển hóa tăng
Con người bắt đầu nhận ra:
sức khỏe mới là “tài sản đắt nhất”.
Cho nên:
* rau sạch đắt hơn rau thường
* nước lọc cao cấp tăng mạnh
* bất động sản gần công viên, view sông, hồ đắt hơn
* nghỉ dưỡng chữa lành phát triển nhanh
Đó là dấu hiệu dự đoán này có cơ sở.
4. Công nghệ và AI đang làm “công việc ổn định” trở nên hiếm
Điểm thú vị nhất của bài viết là “công việc ổn định”.
Tại sao?
Vì xã hội hiện nay đang thay đổi quá nhanh:
* AI thay thế nhiều việc văn phòng
* tự động hóa thay lao động phổ thông
* kinh tế biến động liên tục
* doanh nghiệp cắt giảm nhân sự nhanh hơn trước
Ngày xưa:
* làm một công ty 20–30 năm là bình thường
Ngày nay:
* nghề có thể biến mất chỉ sau vài năm
* kỹ năng nhanh lỗi thời
* thu nhập biến động mạnh
Cho nên:
sự ổn định tâm lý và thu nhập
đang trở thành tài sản quý hiếm.
Nhiều người trẻ hiện nay:
* không quá mơ xe sang
* nhưng rất sợ thất nghiệp
* sợ mất bảo hiểm
* sợ không có dòng tiền ổn định
Đây là thay đổi rất lớn trong tư duy xã hội.
5. Nhà và ô tô đang mất dần vai trò “biểu tượng thành công”
Trước đây:
* có nhà = thành đạt
* có ô tô = giàu có
Nhưng hiện nay:
* nhà quá đắt
* ô tô mất giá nhanh
* tắc đường nhiều
* chi phí duy trì cao
Trong khi đó:
* làm việc từ xa phát triển
* thuê nhà linh hoạt hơn
* gọi xe tiện hơn
* giới trẻ ít muốn “gánh nợ cả đời”
Nên hệ giá trị đang đổi:
từ:
sở hữu tài sản
sang:
chất lượng trải nghiệm sống.
Tuy nhiên bài viết cũng có điểm cường điệu
Cần nhìn khách quan:
1. Nhà đất vẫn cực kỳ quan trọng
Vì:
* dân số đô thị tăng
* đất trung tâm hữu hạn
* bất động sản vẫn là nơi giữ tài sản lớn
Cho nên khó có chuyện nhà “không còn giá trị”.
2. Không khí sạch hay nước sạch khó trở thành “món hàng xa xỉ tuyệt đối”
Vì:
* chính phủ các nước buộc phải kiểm soát
* công nghệ lọc ngày càng rẻ hơn
* năng lượng sạch phát triển
Tức là:
nguy cơ có thật,
nhưng không đến mức mọi người phải “mua oxy để sống” trong 5 năm tới.
3. “Công việc ổn định” có thể bị hiểu sai
Trong tương lai:
* ổn định không còn nghĩa là “làm một chỗ cả đời”
mà là:
* có khả năng thích nghi
* học nhanh
* tạo nhiều nguồn thu
Tức là:
“năng lực thích ứng”
có thể còn quý hơn “công việc ổn định”.
Kết luận
Bài viết dự đoán như vậy vì họ nhìn thấy một xu hướng lớn:
Khi xã hội phát triển cao hơn,
con người sẽ sợ mất những điều căn bản để sống khỏe và an toàn hơn là thiếu các biểu tượng vật chất.
Nói ngắn gọn:
* Nhà, xe là tài sản tiêu dùng
* Không khí sạch, nước sạch, thực phẩm sạch là tài sản sinh tồn
* Công việc ổn định là tài sản tâm lý
Và khi:
* môi trường xấu đi,
* xã hội biến động nhanh,
* AI thay đổi lao động,
* áp lực sống tăng,
thì những “thứ vô hình” ấy sẽ ngày càng có giá trị hơn những thứ hữu hình.
ST
