Giai đoạn 70–79 tuổi thường được xem là “đoạn dốc nguy hiểm” của đời người vì đây là lúc cơ thể bắt đầu giảm mạnh khả năng tự phục hồi. Nhiều bệnh không còn biểu hiện rầm rộ mà âm thầm: tim mạch, đột quỵ, tiểu đường, sa sút trí nhớ, loãng xương, ung thư, suy thận… Chỉ một lần té ngã, một đợt viêm phổi hay mất ngủ kéo dài cũng có thể làm sức khỏe tụt rất nhanh. Nhưng nếu giữ đúng nhịp sống, nhiều người vẫn khỏe mạnh, minh mẫn đến 90 tuổi.
Những nguyên tắc quan trọng nhất ở tuổi 70–79 là:
1. Giữ “ba ổn định”: huyết áp – đường huyết – cảm xúc
* Huyết áp dao động mạnh là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ.
* Đường huyết thất thường làm tăng nguy cơ suy thận, mù mắt, tai biến.
* Căng thẳng, cô đơn, buồn chán khiến miễn dịch suy giảm nhanh.
Điều đáng sợ ở tuổi này không phải lao động nặng, mà là:
* thức khuya,
* lo nghĩ kéo dài,
* giận dữ thường xuyên,
* sống cô độc.
Người già vui vẻ thường sống lâu hơn người nhiều tiền mà nhiều ưu phiền.
2. Tuyệt đối tránh té ngã
Sau 70 tuổi, té ngã nguy hiểm không kém bệnh nặng.
Gãy cổ xương đùi hoặc chấn thương sọ não có thể làm sức khỏe suy sụp rất nhanh.
Nên:
* đi dép chống trượt,
* nhà đủ ánh sáng,
* có tay vịn trong nhà tắm,
* không leo cao,
* đứng lên ngồi xuống chậm rãi,
* tập giữ thăng bằng mỗi ngày.
3. Ăn ít hơn nhưng chất lượng hơn
Ở tuổi này, cơ thể không cần ăn nhiều nữa, mà cần:
* đủ đạm tốt,
* rau xanh,
* trái cây,
* uống đủ nước,
* hạn chế mặn và ngọt.
Nên giảm:
* rượu bia,
* thuốc lá,
* đồ chiên,
* nội tạng,
* ăn quá no ban đêm.
Một nguyên tắc rất có ích:
“Ăn vừa đủ khi còn thấy ngon miệng.”
4. Vận động đều hơn là vận động mạnh
Không cần tập quá sức.
Điều quý nhất là duy trì đều đặn:
* đi bộ,
* dưỡng sinh,
* đạp xe nhẹ,
* thái cực quyền,
* tập thở.
Mỗi ngày 30–45 phút còn tốt hơn tập nặng rồi bỏ dở.
Người già nằm nhiều sẽ yếu rất nhanh:
* yếu cơ,
* giảm trí nhớ,
* mất ngủ,
* chán ăn.
5. Giữ não hoạt động
Sau 70 tuổi, não cần được “dùng” mỗi ngày:
* đọc sách,
* làm thơ,
* chơi cờ,
* học điện thoại thông minh,
* trò chuyện,
* nhớ lại kỷ niệm đẹp,
* tham gia sinh hoạt cộng đồng.
Im lặng quá lâu và sống tách biệt làm trí nhớ xuống nhanh hơn tuổi tác.
6. Ngủ là “thuốc bổ” quan trọng nhất
Người 70–79 tuổi thiếu ngủ rất dễ:
* tăng huyết áp,
* lú lẫn,
* té ngã,
* suy tim.
Nên:
* ngủ sớm,
* tránh xem điện thoại khuya,
* hạn chế cà phê chiều tối,
* phơi nắng sáng để điều hòa giấc ngủ.
7. Khám định kỳ và tiêm phòng
Nhiều người lớn tuổi chủ quan:
“Thấy còn khỏe thì khỏi khám.”
Nhưng tuổi này cần:
* đo huyết áp thường xuyên,
* kiểm tra tim mạch,
* xét nghiệm đường huyết,
* kiểm tra mắt, thính lực,
* tầm soát ung thư phù hợp.
Nên tiêm:
* cúm mùa,
* phế cầu,
* zona,
* nhắc lại uốn ván nếu cần.
8. Điều quan trọng cuối cùng: còn mục đích sống
Người cao tuổi sống khỏe thường có ít nhất một điều để chờ mỗi ngày:
* chăm cháu,
* trồng cây,
* làm thơ,
* đi bộ với bạn,
* sinh hoạt họ hàng,
* đọc sách,
* làm việc nhẹ.
Khi con người thấy mình “vẫn còn ích”, tinh thần và cơ thể thường mạnh hơn rất nhiều.
Có câu:
“Bảy mươi chưa gọi là già,
Biết sống điều độ vẫn là xuân xanh.”
