(Xin đọc kỹ trước khi kết bạn hoặc tương tác)
1. Sử dụng hình đại diện phù hợp và trung thực
Hình đại diện nên là chính bạn hoặc hình ảnh phản ánh rõ con người, sở thích, công việc của bạn.
Có thể dùng ảnh gia đình, biểu tượng hay phong cảnh, nhưng không nên lợi dụng sự ẩn danh để công kích, xúc phạm hay kích động người khác.
2. Không “núp bóng” biểu tượng để xúc phạm người khác
Biểu tượng, khẩu hiệu hay hình ảnh thiêng liêng cần được tôn trọng.
Đừng dùng chúng như “lá chắn” để:
* công kích cá nhân,
* vu khống,
* chụp mũ,
* kích động thù ghét,
* lan truyền thông tin sai lệch.
Mọi phát ngôn trên mạng đều gắn với trách nhiệm cá nhân và pháp luật.
3. Thông tin cá nhân nên rõ ràng, văn minh
Tên tài khoản nên là tên thật hoặc biệt danh lịch sự, dễ nhận biết.
Nếu dùng tiếng Việt không dấu hoặc tên quốc tế để thuận tiện giao tiếp thì vẫn nên thể hiện đúng danh tính của mình.
Một tài khoản minh bạch giúp tạo niềm tin và thể hiện sự tôn trọng với cộng đồng.
4. Giới thiệu bản thân ngắn gọn, chân thành
Phần tiểu sử (bio) chỉ cần súc tích, đúng thực tế.
Không nên dùng các câu:
* khoe khoang quá mức,
* gây phản cảm,
* xúc phạm người khác,
* hoặc cố tình tạo hình ảnh sai lệch.
Sự chân thành luôn tạo thiện cảm hơn những “vỏ bọc” hào nhoáng.
5. Chia sẻ có chọn lọc và có trách nhiệm
Mỗi bài viết bạn đăng cũng giống như một điều bạn muốn gửi tới người khác.
Vì vậy:
* hãy kiểm tra nội dung trước khi đăng,
* tránh tin giả, tin chưa kiểm chứng,
* hạn chế nội dung độc hại, phản cảm,
* tôn trọng quyền riêng tư của người khác.
Đừng biến trang cá nhân thành nơi phát tán sự tiêu cực hay cẩu thả.
6. Không gắn thẻ (tag) tùy tiện
Chỉ nên gắn thẻ khi nội dung thực sự liên quan đến người được nhắc tới.
Việc tag tràn lan:
* gây phiền hà,
* làm mất tập trung,
* ảnh hưởng trải nghiệm của người khác.
Kỹ năng mạng xã hội cũng là một dạng văn hóa ứng xử.
7. Tương tác cần sự tôn trọng hai chiều
Tình bạn trên mạng cũng cần sự quan tâm và lịch sự.
Hãy:
* biết lắng nghe,
* phản hồi đúng mực,
* tôn trọng công sức người khác.
Có thể học hỏi từ nhiều người, nhưng đừng ép buộc ai phải chú ý hoặc đồng tình với mình.
8. Tôn trọng khác biệt quan điểm
Không ai có nghĩa vụ phải nghĩ giống bạn.
Khi tranh luận:
* dùng lý lẽ thay vì công kích,
* phản biện thay vì mạt sát,
* bình tĩnh thay vì cực đoan.
Nếu cuộc trao đổi trở nên độc hại, hãy dừng lại hoặc hạn chế tương tác thay vì kéo dài xung đột.
9. Viết ngắn gọn, rõ ý
Một bài viết súc tích thường dễ đọc và hiệu quả hơn.
Không nên:
* lan man,
* lặp ý,
* hoặc “spam” quá nhiều nội dung trong một bài.
Ngắn gọn không có nghĩa là hời hợt, mà là biết tôn trọng thời gian của người đọc.
10. Viết đúng chính tả và trình bày rõ ràng
Ngôn ngữ thể hiện sự tôn trọng người đọc và cũng phản ánh thái độ của người viết.
Hãy:
* dùng dấu câu hợp lý,
* hạn chế viết tắt khó hiểu,
* trình bày sạch sẽ, dễ đọc.
Một nội dung hay sẽ mất giá trị nếu cẩu thả trong cách thể hiện.
11. Tôn trọng bản quyền và nguồn thông tin
Khi trích dẫn hoặc chia sẻ:
* nên ghi rõ nguồn,
* dẫn link nếu có,
* phân biệt rõ ý kiến cá nhân với thông tin tham khảo.
Nếu chưa xác minh được nguồn, có thể ghi:
* “Sưu tầm”,
* “ST”,
* hoặc “Chưa kiểm chứng”.
Không nên nhận công lao hoặc kiến thức của người khác là của mình.
12. Bảo mật tài khoản và thông báo khi đổi tài khoản mới
Hiện nay tình trạng giả mạo tài khoản rất phổ biến.
Khi tạo tài khoản mới hoặc đổi tài khoản:
* nên thông báo cho bạn bè,
* xác thực danh tính nếu cần,
* tránh kết bạn hàng loạt gây hiểu nhầm.
Đồng thời:
* đặt mật khẩu mạnh,
* bật xác thực hai lớp,
* cẩn trọng với đường link lạ và lừa đảo trực tuyến.
Lời cuối:
Mạng xã hội không chỉ phản ánh kiến thức, mà còn phản ánh:
* nhân cách,
* văn hóa,
* và trách nhiệm công dân của mỗi người.
Hãy dùng Facebook và không gian mạng:
“Để kết nối con người, lan tỏa điều tốt đẹp, chứ không phải để gieo thêm tổn thương và hận thù.”
