CON ĐƯỜNG

Con đường từ thuở xa xôi,

Theo chân nhân thế qua rồi tháng năm.

Từ khi cất tiếng khóc thầm,

Đã nghe đường gọi âm thầm ngoài sân.

Đường quê qua những bước chân,

Bờ tre, giếng nước, mái sân, hàng rào.

Con đường đất đỏ năm nào,

Dẫn ta qua những ngọt ngào tuổi thơ.

Đường trong ký ức ngây thơ,

Có con bướm trắng, có bờ cỏ xanh.

Có chiều nắng trải mong manh,

Có người mẹ đứng bên thành ngóng con.

Đường đưa ta lớn từng hôm,

Từ làng ra phố, từ thôn đến đời.

Một ngày bước khỏi quê người,

Mang theo con đường một thời trong tim.

Đường xa có lúc lặng im,

Có khi hun hút cánh chim cuối trời.

Có đường dẫn tới một người,

Có đường đưa tiễn một đời cách xa.

Có đường qua những sơn hà,

Có đường vượt núi, băng qua đại ngàn.

Có đường nắng cháy gian nan,

Có đường mưa phủ ngập tràn bước chân.

Có đường đá sỏi khô khan,

Có đường hoa cỏ dịu dàng ven bên.

Có đường chẳng có cái tên,

Mà đi một đoạn nhớ quên cả đời.

Con đường đi giữa cuộc đời,

Nhiều khi cũng chính là nơi tìm mình.

Ta đi qua những lặng thinh,

Qua bao được mất, qua nghìn buồn vui.

Có đường thẳng tắp ngậm ngùi,

Có đường quanh quất ngược xuôi phận người.

Có đường mở lối chân trời,

Có đường khép lại một thời đã qua.

Có đường lịch sử sơn hà,

In bao dấu vó, bao là dấu chân.

Bao người đi giữa gian truân,

Mở đường đất nước qua ngần tháng năm.

Có đường tuổi trẻ âm thầm,

Ra đi giữ nước, tháng năm xa nhà.

Có đường bom đạn đi qua,

Mà trong khói lửa vẫn là niềm tin.

Có đường tiếp vận nối liền,

Hậu phương với những trận tiền gian lao.

Có đường qua núi cheo leo,

Mang theo lương thực, mang theo nghĩa tình.

Có đường hành quân một mình,

Có đường đồng đội cùng mình vượt qua.

Có đường từ phía quê nhà,

Ra nơi chiến trận, rồi xa trở về.

Có đường mưa gió sơn khê,

Có đường ký ức kéo về trong ta.

Đường xa muôn dặm sơn hà,

Mà nghe tiếng gọi quê nhà rất gần.

Âm nhạc cũng mở đường trần,

Để cho tiếng hát bước dần vào tim.

“Lên đường” vang giữa lặng im,

Gọi bao thế hệ đi tìm tương lai.

“Đường lên Tây Bắc” xa xôi,

Dốc cao, núi thẳm, mây trôi cuối trời.

“Đường ta đi” giữa cuộc đời,

Theo cùng đất nước qua thời chiến chinh.

“Trên đường tiếp vận” nghĩa tình,

Nối bao tuyến trước tuyến sau nhịp nhàng.

“Đường về Khe Sánh” gian nan,

In trong tiếng hát một trang sử đời.

“Đường đi trăm nẻo” chơi vơi,

Mỗi nẻo một hướng, mỗi người một phương.

“Trên đường ta bước” yêu thương,

Là bao hy vọng dặm trường phía xa.

“Đường hạnh phúc” giữa sơn hà,

Có khi chỉ một mái nhà bình yên.

“Con đường không tên” dịu hiền,

Không cần biển chỉ vẫn tìm thấy nhau.

Văn chương cũng mở đường vào,

Cho người đọc bước qua bao cõi đời.

Tolstoy viết chuyện con người,

“Con đường đau khổ” một thời nhân gian.

Abrahams mở đường gian nan,

“Con đường sấm sét” ngập tràn bão giông.

Bồ Tùng Linh viết một dòng,

“Con đường một chiều” mênh mông cõi người.

Scott tìm giữa chốn xa xôi,

“Con đường chẳng mấy ai” rồi hiện ra.

Hoàng Đạo thắp sáng đường xa,

Một “Con đường sáng” giữa làn tối tăm.

Lê Văn Trương viết âm thầm,

Những đường rẽ giữa thăng trầm thế gian.

Kerouac cưỡi gió lang thang,

“Trên đường” tuổi trẻ ngút ngàn trời mây.

Mỗi người một bước chân này,

Mỗi đường một phía, mỗi ngày một xa.

Nhưng trong muôn nẻo sơn hà,

Hình như đều có một ta kiếm tìm.

Tìm mình giữa những lặng im,

Tìm trong gặp gỡ, kiếm tìm chia ly.

Tìm trong mỗi cuộc ra đi,

Tìm trong những lúc trở về quê hương.

Hội họa cũng vẽ con đường,

Bằng màu, bằng sáng, bằng sương, bằng trời.

Một đường xa hút chơi vơi,

Một hàng cây đứng gọi người đi qua.

Có đường trong sắc chiều tà,

Có đường giữa cánh đồng hoa cuối mùa.

Có đường trong những cơn mưa,

Có đường dẫn tới một mùa nhớ thương.

Tiểu thuyết mở những con đường,

Nhân vật bước giữa vô thường thế gian.

Người đi tìm một bình an,

Người tìm quá khứ, người mang tương lai.

Có đường thực giữa ban mai,

Có đường chỉ có trong ai tưởng hình.

Có đường xuyên những giấc mình,

Có đường đi giữa vô minh kiếp người.

Có đường lên tận chân trời,

Có đường xuống tận một nơi tâm hồn.

Có đường dẫn tới cội nguồn,

Có đường đưa đến một vùng mộng mơ.

Có đường trong những vần thơ,

Nhà thơ đặt bước giữa bờ nhân sinh.

Một câu thơ mở hành trình,

Một dòng mực nhỏ hóa nghìn đường xa.

Đường trong cổ tích quê nhà,

Đường qua huyền thoại, đường qua thần kỳ.

Có đường chẳng biết hướng gì,

Mà người cứ bước bởi vì muốn đi.

Có khi đường chẳng cần chi,

Chẳng cần đích đến, chẳng vì một nơi.

Chỉ vì muốn thấy đất trời,

Muốn nghe gió thổi, muốn đời nhẹ tênh.

Có đường đi giữa lênh đênh,

Có người đi mãi chẳng quên một người.

Có đường chỉ mấy bước thôi,

Mà sao đi hết một đời chưa qua.

Có đường ngàn dặm sơn hà,

Mà đi cùng bạn hóa ra rất gần.

Có đường chỉ một bàn chân,

Mà nghe hun hút xa dần cố hương.

Tuổi xanh cứ tưởng cuối đường,

Có bao hạnh phúc vấn vương đợi mình.

Nên đi vội vã hành trình,

Cứ mong phía trước lung linh cuối đường.

Đến khi tóc đã pha sương,

Mới hay hạnh phúc ở đường ta qua.

Là cây đứng cạnh hiên nhà,

Là làn khói bếp bay qua cuối chiều.

Là người thương một lời yêu,

Là bàn tay nắm những điều gian nan.

Là khi nắng muộn dịu dàng,

Bỗng nhiên vàng ấm trên hàng tóc ai.

Là còn một bóng bên vai,

Là còn người hỏi hôm nay khỏe không.

Hạnh phúc chẳng ở cuối cùng,

Mà trong từng bước ta cùng đi qua.

Đường đời đâu phải toàn hoa,

Có khi đá sỏi, có khi vực ngàn.

Có khi lạc giữa gian nan,

Không đèn, không biển, không hàng chỉ phương.

Tự mình chọn lấy con đường,

Tự mình chịu lấy vui buồn phía sau.

Có khi chẳng biết đi đâu,

Vẫn tin một bước sẽ mau thành đường.

Đường đời lắm nẻo vô thường,

Có khi rẽ trái, có đường rẽ ngang.

Có người gặp giữa hành trang,

Có người gặp một đoạn đường rồi xa.

Có người chỉ thoáng đi qua,

Mà mang theo cả một tà tà nhớ thương.

Có người đi hết con đường,

Mà còn để lại vấn vương trong lòng.

Đường đi qua những mùa đông,

Qua bao mùa hạ, mùa đồng, mùa thu.

Qua bao nắng sớm sương mù,

Qua bao năm tháng tưởng như bạc màu.

Nhưng rồi ký ức tìm nhau,

Một con đường cũ bỗng đau đáu về.

Hàng cây, mái phố, triền đê,

Một cây cầu nhỏ gọi về tuổi thơ.

Những gì tưởng đã hững hờ,

Bỗng nhiên sống lại trong giờ hồi tâm.

Đường xưa vẫn đứng âm thầm,

Chờ người trở lại bao năm xa nhà.

Rồi khi đi đến tuổi già,

Ta không còn muốn đi xa thật nhiều.

Chỉ mong một sớm bình yên,

Có người bên cạnh, có miền để thương.

Không cần biển chỉ con đường,

Không cần bản đồ, không cần người đưa.

Chỉ cần còn một lối xưa,

Còn người đứng đợi dưới mùa nắng hanh.

Bấy giờ mới hiểu mong manh

Những con đường lớn ta dành tuổi xanh.

Đi xa, đi mãi, đi nhanh,

Cuối cùng vẫn muốn trở thành người quê.

Trở về với một lối về,

Với con đường nhỏ ven đê năm nào.

Với hàng cây đứng lao xao,

Với người từng đợi dưới màu hoàng hôn.

Con đường chẳng nói gì hơn,

Mà nghe trong mỗi bước chân cuộc đời.

Không hứa hẹn, chẳng gọi mời,

Chỉ nằm yên đó chờ người bước qua.

Một người đi, lối hiện ra,

Hai người đi, lối hóa thành đường quen.

Bao người nối bước hai bên,

Đường từ vô định thành tên giữa đời.

Đường đâu có sẵn cho người,

Chính người đi mãi làm đời thành đường.

Một bàn chân bước can trường,

Mở thêm một lối giữa đường nhân gian.

Từ trong cát bụi mơ màng,

Một con đường mới hiện ngang đất trời.

Đường không chỉ của một người,

Mà bao thế hệ góp đời dựng nên.

Người đi để lại dấu chân,

Người sau tiếp bước thành gần thành xa.

Đường đi nối những quê nhà,

Nối bao số phận, nối qua tháng ngày.

Đường là đất dưới chân này,

Mà sao chứa cả tháng ngày trong tim.

Đường là những phút lặng im,

Là bao gặp gỡ, kiếm tìm, biệt ly.

Đường là một cuộc ra đi,

Cũng là tiếng gọi trở về quê hương.

Đường là nỗi nhớ vấn vương,

Là bao thương nhớ trên đường nhân sinh.

Mai này nếu phải lặng thinh,

Rời xa tất cả hành trình trần gian,

Ta đâu mang được giang san,

Chỉ mang theo những chứa chan một đời.

Mang theo khuôn mặt bao người,

Mang theo tiếng gọi một thời xa xăm.

Mang theo mưa nắng âm thầm,

Mang theo con đường tháng năm đã từng.

Mang theo một chút tình chung,

Một hàng cây cũ, một vùng quê xa.

Mang theo ký ức quê nhà,

Mang theo dấu bước của ta một đời.

Đường ơi, cứ thế mà trôi,

Qua bao thế hệ, qua người, qua ta.

Đường là đất của sơn hà,

Mà là ký ức đậm đà trong tim.

Đi đâu rồi cũng đi tìm

Một con đường cũ lặng im cuối đời.

Bởi ta chẳng chỉ tìm nơi,

Mà tìm chính dấu chân người trong ta.

Cuối cùng mới hiểu rằng là:

Đời ta đẹp bởi đi qua bao người.

Đẹp vì từng bước trong đời,

Có con đường để thành người, thành ta.

Và rồi từ những đường xa,

Từ bao lối rẽ, từ bao nhọc nhằn,

Con đường chẳng tự mọc mầm,

Chính người đi mãi góp phần thành thôi.

Lỗ Tấn để lại một lời,

Rằng đường vốn chẳng có nơi sẵn dành.

Người đi mãi, dấu chân thành,

Rồi từ dấu bước hóa thành đường đi.

Đường đâu chỉ để đến gì,

Mà là tất cả những khi ta làm.

Là bao lựa chọn âm thầm,

Là bao trách nhiệm tự mình gánh mang.

Đường xa chẳng quyết định rằng

Đời ta sẽ tới đâu bằng cuối đường.

Điều còn ở lại yêu thương,

Là người ta gặp, là đường ta qua.

Nếu mai khép lại đường xa,

Xin còn giữ được mái nhà trong tim.

Giữ người, giữ nghĩa, giữ tin,

Giữ bao dấu bước đã in cuộc đời.

Bởi đường có thể đổi dời,

Nhưng lòng người nhớ một thời chẳng phai.

Dẫu cho tóc đã bạc vai,

Con đường tuổi trẻ vẫn hoài trong ta.

Và khi ngoảnh lại đường xa,

Ta nghe cả một đời ta vọng về.

Từ con đường nhỏ làng quê,

Đến bao vạn nẻo bốn bề nhân sinh.

Mới hay đường chẳng tự mình,

Chính người đi mãi tạo hình thành đường.

Một đời dẫu có muôn phương,

Sau cùng vẫn gặp con đường trong tim.

Đường ơi, xin cứ lặng im,

Để người đi mãi kiếm tìm chính ta.

Qua bao thế sự sơn hà,

Qua bao năm tháng, đường là dấu chân.

Đời người một cuộc hành trình,

Đường đi một nẻo, bóng mình một ta.

Đi rồi mới hiểu đường xa:

Không ai có sẵn con đường để đi.

Người đi, đường mới hiện ghi,

Đi hoài, đi mãi — lối đi thành đường.